Charlotte Extercatte: Doe Circulair concreter wordt het niet

Charlotte Extercatte: Doe Circulair concreter wordt het niet

In Meppel worden aircos ontwikkeld die geen schadelijke gassen meer verspreidt en niet de enenergie slurpt die het nu doet – en steeds meer zal doen als de warme zomers aanhouden! Een fantastische ontwikkeling die terecht de prijs won op Duurzame Dinsdag. Het is de nummer 1 oplossing uit de mondiale DrawDown publicatie en daar wordt notabene in onze eigen regio Zwolle -Meppel!- aan gewerkt. Letterlijk en figuurlijk is dat ‘pretty cool’! 

Mensen die deze blog volgen weten dat ik geen fan ben van de vele prijzen die worden uitgereikt, noch de groepsvorming van duurzame idealisten. Dat laatste vooral omdat de toon niet altijd past bij de mainstream. Dat ik dat belangrijk vind, is vooral een persoonlijke missie en ook wat ik tegenkom in ‘het veld’. Mainstream ondernemers helpen met toekomstbestendige business modellen met de kracht van hun ambassadeurs vraagt om de juiste snaar om tot impact te komen. Tegelijkertijd is het wel degelijk een inspirerende scene, als je ziet welke mooie initiatieven er voor bij komen. Hopelijk leidt het voor Dutch Climate System en andere initiatieven zoals textielrecycling en verf in poedervorm tot meer aandacht vanuit de overheid. Staatssecretaris Stientje van Veldhoven is ter plaatse en kan als geen ander de duurzame inkoop stimuleren als ‘launching customer’.

Aan Stientje zal dat niet liggen. De oproep die Jan Jonker deed in zijn afscheidsspeech Duurzame Troonrede dat de overheid een stevigere rol inneemt, die is voornamelijk gericht aan het ambtelijk apparaat op alle niveaus én de auteurs van de verkiezingsprogramma’s. Er wordt een -mijns inziens- terechte oproep gedaan tot meer leiderschap in transities. Als we over 10 jaar nog willen kunnen ondernemen, dan zijn grote systemische veranderingen nodig en een overheid heeft daarin een richtinggevende rol. En dat vraagt om de juiste kennis en kunde’, aldus Jan Jonker.

Ik heb deze professor heel hoog zitten. Toen ik studeerde was het eerste boek dat ik kocht over Corporate Social Responsibility van Jan. Dan praat ik over meer dan 20 jaar geleden, toen het onderwerp nog niet op de agenda stond. Het was dan ook een meisjesdroom dat ik met Jan in 2013 aan de eerste onderzoeken in de regio meewerkte over de stand van circulair ondernemen i.s.m. Gemeente Zwolle en Windesheim. gevolgd door het landelijke onderzoek. Veel waardevolle kennis bouwde Jan op met zijn community van ambassadeurs over de succesfactoren in duurzame, circulaire business modellen. Concreter wordt het niet, zou je zeggen.

Toch is er iets cruciaal in zijn verhaal, enigszins verhuld in een bijzin. De kunde. De kennis is er wel. Maar hoe DOE je nou circulair? In de afgelopen twintig jaar werkten we met de pioniers in de nieuwe economie, en daaruit kwamen meerdere succesfactoren. Onze samenwerkingspartneer Nyenrode wist daaruit trouwens te destilleren dat de bedrijven die deze succesfactoren kenmerken, op lange termijn beter presteren.

Wat zijn dan die factoren? De belangrijkste drie noem ik hier met -mijn hobby of noem het een tik- de letters van het woord DOE als leidraad. Dan onthoud je ze hopelijk beter.

D : De stip! Ondernemers met visie weten aan welke maatschappelijke uitdaging zee werken en waartoe ze handelen. De oplossingsrichting hebben ze in beeld en kunnen ze voorstelbaar maken voor anderen, die daar vervolgens weer enthousiast over worden en gaan bijdragen.

O : Over de grenzen heen kijken door te werken vanuit een gedeeld belang. De business volgt dan vanzelf. Als je een circulaire uitdaging wilt oplossing zul je per definitie coalities moeten smeden om het anders te doen dan lineair gebruikelijk. Elkaars positie en rollen kennen is dan key in een ecosysteem

E : Energie van individuen die willen bijdragen wordt georganiseerd in een community based bedrijfsmodel. Als dat maar 1% is, heb je als bedrijf al goud in handen. Die community komt 0als eenmaal op stoom – met concrete, uitgewerkte vernieuwende business cases. Daar kan geen circo-track tegenop. Want niets is inspirerender dan mensen die elkaar energie geven en zelf zonder impuls van buitenaf als een opleiding of een subsidie, tot oplossingen komen met elkaar omdat ze dat zelf willen.

De oorsprong van D.O.E. Circulair ligt in de wetenschap – om precies te zijn de strategische oriëntatie van de stewardshipschool versus de instrumentele school. De DOE-factoren komen uit de eerste school. Is er dan iets mis met de instrumentele school? Zeker niet. Die is ook hard nodig. Niet leidend, wel nodig. Want de uitdagingen zijn zo groot dat we alle efforts nodig hebben om de maatschappij gezond te houden. De oproep is vooral om meer aandacht te geven aan de andere strategische visie, omdat het maatschappelijk rendement daarvan hoger ligt. Want de ‘kunde’ in overheidsland is voornamelijk instrumenteel. Doelen, meten, weten. Belangrijk, maar dat is niet wat innovatie versnelt.

Als ik dat uitleg aan ambtenaren, dan krijgen we verschillende reacties. Er zijn veel mooie ambtenaren. Maar ik krijg ook nog steeds met enige regelmaat te horen….volgend op de term ‘ja maar’…..‘Het moet wel concreet zijn’ en ‘het moet niet te idealistisch zijn’ of ‘dat kunnen ‘ze’ niet bijbenen’. Beste ambtenaar. Daar waar het pijn doet om mee te gaan in de verandering is de vraag : Wat wil jij? Kun jij het bijhouden? Doe je mee in de voorhoede? Of is het tijd om op zij te stappen? De echte vernieuwers kijken anders. Dat vraagt van een overheid om het tempo op te schroeven en bij te blijven. Leiderschap dus! En een leven lang leren. Want die ondernemers presteren beter als werkgever, bedrijf en voor de samenleving. Win-win-win. Echt: concreter wordt het niet!

Tot slot: Jan Jonker hield zijn afscheidsspeech. Hulde voor deze man die zoveel wijsheid. De enigszins dwarse toon in deze blogs is geïnspireerd door hem: hij weet als geen ander urgentie te kweken voor duurzame ontwikkeling en een circulaire economie. Een mooi mens! 

Bron: www.duurzaamgebouwd.nl, foto JAN JONKER duurzame-troonrede-roept-op-tot-integrale-systeemverandering

Charlotte Extercatte is – woonachtig in het Reestdal, werkzaam voor de landelijke pioniers in overheid en bedrijfsleven met haar bedrijf Ambassadorwise. In 2019 werd zij door GreenQuest als een van de landelijke pioniers genomineerd en als enige partij met een visie op de sociale innovatie van de transitiethema’s. Associate Geanne van Arkel werd in 2018 uitgeroepen tot MVO Manager van het jaar.  Met 2*10 jaar ervaring bij de pioniers in de Nieuwe Econoime helpen zij met het team om organisaties versneld te helpen transformeren naar toekomstbestendige ondernemingen.

Charlotte Extercatte begeleidt bestuurders en directies in het realiseren van de Nieuwe Economie met de kracht van ambassadeurs. De menselijke factor organiseren is cruciaal maar onderschat om tot vernieuwing te komen in de huidige economie. Meer over Charlotte op LinkedIn, of beluister Charlotte Extercatte via Spotify (voor abonnees). Meer informatie is te vinden op AmbassadorWise.

Ook interessant:

Wilt u reageren?

Uw email adres wordt niet weergegeven bij uw reactie.

Share This

Share This

Share this post with your friends!